حالت اختيار و طبيعى حرام شده بيع و شرائش هم جايز نيست و حالت اضطرار هم كه ملاك نيست ، و مايعات متنجّسه هم‌چنين‌اند ، پس معاوضهء آنها حرام است . 3 - بعضىها به فرازى از حديث تحف العقول كه مىفرمود : « او شيئ من وجوه النجس » تمسّك كرده‌اند و فتوى به حرمت در مانحن فيه داده‌اند ، مرحوم شيخ اين استدلال را قبول نمىكنند زيرا كه كلمهء وجوه جمع وجه و وجه به معناى عنوان است و وجوه نجسه يعنى عنوانات يا عناوين نجسه و با اين معنى اين فراز فقط به اعيان نجسه مربوط مىشود و اعيان متنجّسه را شامل نيست . 4 - آرى ما مىتوانيم به فراز بعدى حديث تحف العقول تمسك كنيم كه به صورت تعليل فرموده : لانّ ذلك كله محرّم اكله . . . يعنى وجوه نجسه و امثال آن كه تجارتى حرام شده براى اينست كه اكل آن و شربش و . . . و خلاصه منافع مقصوده‌اش حرام شده است و اگر مطلب از اين قرار است مىگوييم : العلّة تعمّم و اين حكم در اعيان متنجسه هم مىآيد كه اگر منافع اصلى آن حرام شده بيعش هم حرام است و ما نحن فيه من هذا القبيل . [ نوع اول از مكاسب محرمه ] ( بيع المسوخ ) قوله : ثم اعلم : مسايل اصلى نوع اول به پايان رسيد ، قبل از ورود در موارد استثنا شده اشاره‌اى به بيع مسوخ داريم . [ منظور از مسوخ كه جمع مسخ يا مسيخ و به‌معناى تغيير صورت پيدا كرده ، مىباشد ، حيواناتى از قبيل ميمون ، بوزينه و . . . است و وجه تسميهء اينها به مسوخ آنست كه : در امم سابقهء كسانى در اثر گناهان و سرپيچى از دستورات الهى به صورت اين حيوانات مسخ شدند و بقول قرآن : « فَقُلْنا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ » . *